جغرافياي ميمند فارس
جغرافیا مسافت این شهر از مرکز استان فارس (شیراز) ۹۵ کیلومتر بوده و تا شهر فیروزآباد 40کیلومتر است. جغرافیای طبیعی این بخش در آخرین مناطق پیشرفتگی ارتفاعات زاگرس در منطقه گرم و خشک جنوب قرار گرفته و موقعیت مذکور باعث شدهاست تا میمند دارای آب و هوایی معتدل و نسبت به مناطق همجوار خنک تر باشد. میمند در جلگه میان دو رشته کوه نسبتاً بلند از سلسله جبال زاگرس به نامهای سپیدار و پادنا (میمند) که بصورت دو رشته با جهت شمال غربی و جنوب شرقی کشیده شدهاند، قرار گرفتهاست. کوه سپیدار در طرف شمال شهر میمند قرار دارد و دنباله کوه سبزپوشان شیراز است که دارای جنگل و منابع طبیعی فراوانی است و ارتفاع قله آن3167 متر از سطح دریامیباشد. در قسمت جنوب و جنوب شرقی میمند کوه پادنا (در اصطلاح محلی پیدنو و در فرهنگهای جغرافیایی میمند نیز گفته میشود) قرار دارد. در غرب نیز کوه کم ارتفاعی به نام قلات وجود دارد که از سیرزجان خواجهای تا میمند به موازات پادنا قرار گرفتهاست. از مشرق نیز به خرمن کوه (یا کوه سور) که از میمند به شکل یک نیم دایره دیده میشود متصل است. پوشش گیاهی جنگلهای کوهستانی بیشتر پسته کوهی (بنه) و بادام کوهی (اهلوک) میباشد. آب و هوای میمند از نوع معتدل کوهستانی است.تابستانهای نسبتاً معتدل و خشک و پاییز و زمستانها معتدل مرطوب میباشد. حداکثر دما بیشتر در مردادماه و حداقل دما در بهمن ماه رخ میدهد. بیشترین بارش فصلی نیز در بهمن ماه است و میانگین بارندگی سالانه به میزان ۴۵۰ میلیمتر است که در ارتفاعات بیشتر به صورت برف میباشد. تقسیمات کشوری در تقسیمات کشوری بخش میمند یکی از بخشهای شهرستان فیروزآباد و در محدوده بین بخشهای کوار و کوهمره شهرستان شیراز، خفر و سیمکان شهرستان جهرم، و بخش مرکزی شهرستان فیروزآباد واقع شدهاست. این بخش شامل یک شهر به نام میمند و ۳ دهستان به نامهای خواجهای به مرکزیت روستای جوکان، پرزیتون به مرکزیت روستائی به همین نام و کوهمره سرخی به مرکزیت روستای دادنجان و تعداد ۳۴ روستا و آبادی میباشد که برخی از آنها عبارتانداز: کوشک سرتنگ، چاربید، صحراسفید، گنک، آبگل، افرا، امیرسالار، پرزیتون، تنگریز، بنه خفرک، مرادآباد، اسماعیل آباد، جوکان، زنجیران، موک، سریزجان، دارنجان، مرجان مختصات جغرافیایی و مردمشناختی طول جغرافیائی ۴۵/۵۲ شرقی عرض جغرافیائی ۵۲/۲۸ شمالی ارتفاع از سطح دریا ۱۵۴۵ متر در شهر میمند که در کوههای اطراف تا ۳۲۰۰ متر میرسد. جمعیت بخش میمند بالغ بر۴۰۰۰۰ نفر جمعیت شهر میمند 18000 وسعت بخش 33/1942 کیلومتر مربع وسعت شهر 12 کیلومتر مربع تاریخ در زمان ساسانیان سرزمین پارس که مقر اصلی حکومت بودهاست به پنج ولایت یا کوره(خُرٌه) تقسیم شده که هر کوره در واقع مجموعهای از شهرهای یک مسیر است که به مرکز حکومت میرسد. ولایت اردشیرخوره یکی از مهمترین کورههای پنجگانه فارس بود که در مسیر شیراز تا دریای پارس و جزایر جنوبی قرار داشته و از آنجا مسیر مهم دیگری از کیش و قشم به هند و سراندیب (سریلانکا کنونی) برقرار بودهاست. نام میمند در منابع جغرافیایی تاریخی سدههای نخستین اسلام بهعنوان یکی از نواحی کوره اردشیر فراوان مشاهده میشود. آنچه در اغلب این منابع تکرار شده این است که: میمند شهری است کوچک در ناحیه گرمسیر فارس با هوای معتدل. دارای آب روان و انواع میوه. محصول عمده آن انگور و گلاب. شغل مردم بیشتر پیشهوری و تولید گلاب و عطریات.دارای کاروانسرا و مسجد جامع و مردمی بصلاح. از قدیمیترین نوشتههای جغرافیایی در این مورد در کتاب صورالاقلیم نوشته ابوزید سهل بلخی (۳۲۲ هـ ق) از میمند بهعنوان یکی از نواحی اردشیرخوره نام بردهاست که در مسیر عبور شاهراه مهمی قرار داشتهاست. و همچنین گوید: . . . گلاب پارس از آن خیزد و به بدریابار و حجاز و یمن و شام و مصرو مغرب و خراسان برند . . . ابن بلخی مینویسد: اسکندر چون می خواست شهر گور (جور) را غرق سازد آب رودخانه را به طرف صحرای میمند منحرف کرد همچنین حمدالله مستوفی در کتاب نزهة القلوب و اصطخری در المسالک و الممالک باز درباره مسیر شیراز تا کیش (کوره اردشیر) از میمند بهعنوان یکی از نواحی و یکی از ایستگاههای مسافران نام میبرد. به هر حال در آن زمان میمند بر سر یک شاهراه تجاری مهم از شیراز به بنادر و جزایرجنوبی و از آنجا به هند قرار داشتهاست و دارای کاروانسرا و بازار مهمی بورهاست. پس از تغییر مسیر شاهراه فوق به، از اهمیت اقتصادی میمند کاسته شد اما همچنان شهرت خود را بهعنوان شهری زیبا و فرهنگی و صاحب تولیدات متنوع بویژه عطر و گلاب، حفظ نمود. اوژن فلاندن جهانگرد مشهور فرانسوی در سال ۱۸۴۱ میلادی (۱۲۵۷هـ ق) با این که در یک زمستان سخت از میمند گذر کردهاست، از مزارع و باغها و بناهای زیبا و مردمان باصفا و آزاد میمند تعریف نموده و مینویسد: « . . . این شهر کوچک در ایران نادر و بلکه منحصر بفرد است . . .» ازدیگران مورخان معتبر که از میمند سخن گفته است ابن بطوطه مورخ و جهانگرد سرشناس معتبر جهان عرب است که 2 به میمند سفر نموده او در سفر نامه خود نوشته است از بهترین نواحی اطراف شیراز منطقه جمکان است که مرکز آن میمند است او میمند را از شگفتی های خلقت ذکر نموده و می نویسد عجیب است که در میمند درختان سردسیری و گرمسیری یکجا و در کنار هم رشد نموده و سایه بر سر یکدیگر گسترانده اند نام قدیم منطقه میمند هرچند در کلیه اسناد تاریخی از شهر فعلی میمند به همان نام میمند نام برده شده امادر گذشته بخش یا بلوک یا بهتر بگوئیم منطقه ای که میمند در آن قرار داشته است جمکان نام داشته است. جمکان در فارسی یک کلمه ترکیب یافته از دو کلمه جم به معنای شاهزاده و پادشاه ویا جمشید پادشاه اسطورهای ایران و کان که همان قید مکان است سر جمع میشود این نام را به جایگاه شاهزادگان یا جایگاه جمشید پادشاه معنا کرد. کشاورزی به علت محدودیت شدید در منابع آبی منطقه، بیشتر اراضی میمند به صورت دیم زراعت میگردد. کشتهای آبی از طریق چشمههای موجود و بعلاوه در قدیم بوسیله تعداد زیادی قنات و هم اکنون از طریق چاه و تلمبههای کشاورزی انجام میشود. متاسفانه به دلیل خشکسالیهای متوالی و برداشت بی رویه در حوزه آبهای زیرزمینی اکثر چشمهها و قناتها از بین رفته یا دچار کم آبی شدهاند. مجصولات کشاورزی میمند عبارتاند از: گندم، جو، حبوبات، بادام، گردو، انگور، سیب، انار، زردآلو، عسل، گلاب و سایر عرقهای گیاهی نام میمند از دو جزء می + مند تشکیل شده و بطور کلی به معنای محلی است که دارای انگور است.هم اکنون نیز باغستانهای انگور زیادی در میمند وجود دارد که بعد از گلاب و عرقیات از تولیدات عمده آن میباشد. گلابگیری و عرقیاتگیری از زمانهای بسیار قدیم در میمند رواج داشتهاست که هم اکنون نیز به دو روش سنتی و صنعتی رایج است. باغات میمند با سطحی بالغ بر ۵۰۰۰ هکتار و دارای شرایط فصل کشاورزی منحصر یکی از مناطق مهم معتدل سرد استان است. عمده محصولات این مناطق عبارتاند از انگور، انار، سیب، گل سرخ، گل نسترن، گردو و بادام، انجیر که اکثراً در دهستانها و روستاهای بخش و شهر میمند قرار دارند. عمدهترین گونههای گیاهی میمند در مراتع کوهستانی و جنگلی را محصولات بنه- بادام- کهکم- زیتون- ارژن- سقز(کیالک) زالزالک- انجیر- آلبالو وحشی- کلختک- کنار- بنگرو- ارس- خوشک- ریش بز- کنگر- شبدر- یونجه- جاشیر- گاوزبان- شاطره- کاهو و زنبق وحشی- اسپند- لاله کوهی- پیاز و کرفس وحشی- بومارزان(سرزرد) شیبو و شنبلیله- گل بنفشه و .. تشکیل میدهند. گلستانهای محمدی عمده اهمیت میمند به گلستانهای بزرگ گلهای محمدی و رز است که باعث شدهاست که این شهر پس از کاشان، دومین تولید کننده بزرگ گلاب در ایران به شمار رود. بوی خوش گلهای محمدی در فصل بهار از کیلومترها قابل استشمام است و هر ساله گردشگران بسیاری را به سمت میمند روانه میسازد. صنایع به دلیل در محرومیت نگه داشتن منطقه و اینکه محور فعالیت مردم حول فعالیتهای کشاورزی و دامپروری میباشد، این منطقه به غیر از کارخانه سیمان فیروزآباد متعلق به شرکت سیمان فارس نو که در ابتدای حوزه استحفاظی بخش میمند از سمت شیراز ودر منطقه دشت موک ودر مجاورت روستای موک قرار دارد ونیز 8 واحد کارخانه صنعتی تولید عرقیات (گلاب)، که تنها5 واحد ان اشتغال مستقیم بیش از 30 نفر را یجاد کرده اند از وجود صنایع چشمگیری برخوردار نیست و صنایع موجود دیگر عبارتاند از حدود 70 واحد کارگاه تولیدی سنتی انواع عرقیات و 4 کارگاه زنبورداری و تولید و بسته بندی عسل 2 واحد کارگاه پلاستیک سازی جهت بسته بندی گلاب و عرقیات و ساخت صنوق های پلاستیکی جهت بسته بندی میوه جات به ویژه انگور که مهمترین محصول شهر میمند است نا گفته نماند که طی چند سال گذشته با درایت دولت و تشکیل خوشه صنعتی گل و گلاب میمند گلابگیران میمند با تشکیل یک کنسرسیوم مشترک موفق شدند به عنوان برترین خوشه صنعتی کشور دست یابند. در کنار گلابگیری و برای ظروف گلاب و عرقها صنعت شیشه گری نیز دایر بودهاست که در حال حاضر صرفاً بصورت تولید صنایع دستی نیمه فعال است.همچنین چند کارگاه پنیرسازی و ماست بندی سنتی نیز، در این شهر فعال است. سدها وطرحهای آّبخیز داری جالب است بدانید که سد تنگاب فیروزآباد از نظر تقسیمات کشوری در حوزه جغرافیائی این بخش و در ابتدای حوزه ورودی این بخش از سمت فیروزآباد قرار دارد دو سد خاکی دیگردر این بخش وجود دارد که آبهای رودخانهای فصلی را مهار می کند این سدها عبارتند از : 1- سد خاکی مراد آباد در غرب میمندو در 10 کیلومتری جاده میمند به شیراز روبروی شهرک صنعتی میمند 2- سدخاکی میمند در ابتدای جاده قدیم میمند به شیراز و فیروزآباد چند طرح آبخیزداری نیز به صورت حوزچه ای در میمند اجرا شده که مهمترین آنها پرزیتون در شرق حد فاصل روستای عزیز آباد و مراد آباد در غرب و شبانکاره در شمال شهر میمند است دامپروری در میمند، پرورش گاو و گوسفند از دیرباز رواج داشته و در کنار کشاورزی شغل اکثری مردم شهرستان را شامل میشود. در حوزه تحت پوشش این شهرستان علاوه بر اکثر روستائیان، جامعه عشایری سیار و نیمه سیار نیز اقدام به پرورش و نگهداری دام می نمایند که اکثراً نیز بصورت سنتی میباشد و با توجه به وضعیت مراتع که اغلب کوهستانی بوده و همچنین وجود پسچرای زراعت به مقدار زیاد مساعد در پرورش گوسفند به شمار میرود. در این منطقه به جز پرورش گوسفند نسبت به پرورش گاو و گوساله، زنبور عسل نیز اقدام میگردد. تعداد دام موجود در شهرستان به ۰۰۰/۵۰۰ راس بالغ میشود و حدود ۶۰۰۰ کلنی زنبور عسل وجود دارد که تولید عسل هر کلنی بطور میانگین ۳۵ کیلوگرم میباشد. مضافاً تولیدات فرآوردههای دامی نظیر پوست- پشم- شیر- ماست- پنیر- دوغ- کره محلی- خامه و ... نیز فراوان میباشد. همچنین اخیراً پرورش ماهی قزل آلا نیز در رودخانه زیبای آتشگاه انجام میگیرد.
+ نوشته شده در سه شنبه یکم اسفند ۱۳۹۱ ساعت 12:12 توسط یحیی
|